Afetler ve Afet Yönetimi

Nedeni ve çeşidi (doğal ya da beşerî afet) ne olursa olsun can ve mal kayıplarına yol açan, toplumlarda psikososyal bozukluklara neden olan afetlerin en az zararla atlatılması ve minimize etmek için birtakım tedbirlerin alınması gerekmektedir. Afetler her toplumu ve her ülkeyi ilgilendiren küresel sorunlar olduğundan bu konuda yapılacak çalışmalar ve önlemler geniş kapsamlı bir koordinasyon ve entegrasyona ihtiyaç duyar. Aksi hâlde alınan bireysel, yerel, bölgesel ve ülke bazındaki önlemler geçici çözüm olmanın ötesine geçemez. Afetlerin önlenmesi ve zararlarının azaltılması amacıyla bir afet olayının öncesi, sırası ve sonrasında yapılması gereken çalışmaların, planlanması, yönlendirilmesi, koordine edilmesi, desteklenmesi ve uygulanabilmesi için toplumun tüm kurum ve kuruluşlarıyla, kaynakların bu ortak hedefler doğrultusunda yönetilmesi gerekmektedir. Ayrıca afetlerden korunma ve afetlerin önlenmesi ancak çok disiplinli bir yaklaşımla uygulanacak afet risk yönetimi ile mümkün olabilir. Afetlere karşı önlem almada atılması gereken en önemli adımlardan biri de şüphesiz afet eğitimi ve yönetimidir. Afet eğitiminin ortak noktası halkın bilinçlenmesinin sağlanmasıdır. Bilinç, kişinin kendisini, çevresini ve çevresinde gelişen olayları tanıma, algılama, kavrama ve fark etme yetisidir. Hemen her alanda büyük değişim ve dönüşümlerin yaşandığı XXI. yüzyıl, bilgi ve bilişim çağı olarak kabul edilse de afet eğitimi ve bilinci konusunda hâlâ bilgi eksiklerinin olduğu, afet bilincinin sağlanamadığı da bir gerçektir. Bu minvalde afetlerden korunmak ve etkilerinden kurtulmak ya da minimize etmek üzerine yapılan bilimsel ve yönetsel çalışmaların niteliğinin artırılması, yeni teknolojilerin geliştirilmesi ve buna paralel olarak yapılan planlamaların pratikte kullanılması gerekmektedir. Bunun için yaşadığımız bölgelerde ortaya çıkan doğal ve beşerî tehlikelere karşı farkındalık kazanmak, onları açıklayabilmek ve tekrar etmesi durumunda bu tehlikelerden etkilenmemek ya da en düşük seviyede etkilenmek üzerine planlanan ve yürütülen tüm çalışmalar afet yönetimi kavramı ile ifade edilmektedir.