Ta'lim-i Edebiyyat

(Litografya 1879 baskılar, 1882, 1912) Ta‘lim-i Edebiyyat Türk eleştiri tarihi içinde önemli bir yer tutar. Klasik belagatten batı retoriğine geçişin en önemli kavşağı olan bu eser, birçok tartışma ve eleştiriyi de beraberinde getirir. Batılı anlamda bir edebiyat nazariyesi kitabı olarak kabul edilen Ta‘lim-i Edebiyyat’ın bir ders kitabı olmasından ziyade “bir hareket noktası” olarak önemli olduğunu belirten Tanpınar, Arap’ın bedii, beyanı ve belagatiyle ilk hesaplaşmamızın onunla başladığını söyler. Yaptığımız eleştirel edisyonda söz konusu edilen eserin beş baskısı karşılaştırılmış ve böylelikle Ta‘lim-i Edebiyyat’ın eleştirel metni ortaya çıkartılmıştır. Üç litografya baskı ve iki matbaa baskısı (hurufat baskı) karşılaştırıldığında Ta‘lim-i Edebiyyat’ın öğrencilere dağıtılan taş basma ders notlarından tutarlı bir bütünlüğe sahip bir kitaba evrilmesi hemen göze çarpmaktadır.