Osmanlı İmparatorluğu’nda Reform 1856-1876

Roderic H. Davison’ın Osmanlı İmparatorluğu’nda Reform’u Tanzimat’a dair ilk kapsamlı çalışmalardan biri, bir tarih yazımı klasiğidir. Avrupa arşivleri üzerinden Tanzimat’ın hazırlanışı, ilanı ve Kanun-i Esasi’nin ilanına kadarki dönemin Batılı gözlerden bir panoramasını sunar: “Tanzimat dönemi bir ekin zamanıydı. Genelde Batı’dan esinlenen ilk adımlar, bazen eskileriyle yan yana yeni kurumlar yarattılar.. Tanzimat döneminin hazırlığı yalnız yeni ya da reforma uğramış kurumlarda ve onlarda tecrübe kazanmış insanlarda değil, ayrıca zihinlerdeydi: Söz konusu olan, kişi özgürlüklerine, halkın önemine, temsili ve danışmaya dayalı yönetime, kamuoyuna, monarşik egemenlik kavramı karşısında toprak egemenliği kavramına daha çok ağırlık verilmesiydi. Abdülhamid bu kavramları özetleyen 1876 Anayasası’nı askıya almıştı, ama yeni anlayışı yok edemezdi.”